Hof zet vraagtekens bij rechtmatigheid automatische kentekenherkenning

Het gerechtshof Den Haag heeft vraagtekens gezet bij de rechtmatigheid van automatische kentekenherkenning (ANPR) in Nederland. Volgens het hof heeft de Staat onvoldoende aangetoond dat het grootschalig verzamelen en bewaren van kentekengegevens noodzakelijk is voor de opsporing van strafbare feiten.

In Nederland worden met ANPR-camera’s automatisch kentekens van passerende voertuigen geregistreerd, inclusief locatie en tijdstip. Op ten minste 1.176 locaties staan camera’s die hiervoor worden ingezet. De verzamelde gegevens mogen maximaal vier weken worden bewaard en kunnen door de politie worden gebruikt bij opsporingsonderzoeken.

Privacy First vecht kentekenregistratie aan

Privacyorganisatie Privacy First voert sinds 2021 een rechtszaak tegen de Nederlandse Staat. Volgens de organisatie vormt het structureel vastleggen van kentekengegevens een te grote inbreuk op de privacy van automobilisten.

Op 29 september 2026 deed het gerechtshof Den Haag een tussenuitspraak. Het hof oordeelt dat de Staat onvoldoende heeft onderbouwd waarom het noodzakelijk is om kentekengegevens op grote schaal te verzamelen en vier weken te bewaren.

De Staat moet onder meer aantonen hoe vaak ANPR-gegevens daadwerkelijk bijdragen aan het oplossen van strafbare feiten en waarom minder ingrijpende alternatieven, zoals een kortere bewaartermijn, niet volstaan.

Onvoldoende toezicht op gebruik kentekengegevens

Het hof constateert daarnaast twee tekortkomingen in de privacybescherming. Zo ontbreekt onafhankelijk toezicht op de locaties waar ANPR-camera’s worden geplaatst. Ook moet het raadplegen van opgeslagen kentekengegevens vooraf worden getoetst door een rechter of een andere voldoende onafhankelijke instantie. Momenteel kan een officier van justitie hiervoor toestemming geven.

Wat betekent dit voor zakelijke rijders?

De uitspraak is relevant voor zakelijke rijders, omdat ANPR ook gegevens registreert van automobilisten die nergens van worden verdacht. Wie veel onderweg is, kan daardoor op verschillende locaties en tijdstippen worden vastgelegd.

Het hof heeft nog niet definitief geoordeeld dat de ANPR-regeling onrechtmatig is. Eerst krijgt de Staat de gelegenheid om de noodzaak van het systeem nader te onderbouwen. De uiteindelijke uitspraak kan gevolgen hebben voor de manier waarop kentekengegevens in Nederland worden verzameld en gebruikt.

Lees het volledige tussenarrest van het gerechtshof Den Haag.