Werkgever verhaalt leasekosten op werknemer: wat zijn de regels?

Een leaseauto is voor veel werknemers een aantrekkelijke arbeidsvoorwaarde. Toch kunnen er discussies ontstaan wanneer een werknemer uit dienst gaat terwijl het leasecontract nog doorloopt. Mag een werkgever de resterende leasekosten of een afkoopsom dan verhalen op de werknemer? Het antwoord is: soms wel, maar zeker niet altijd. De uitkomst hangt af van de gemaakte afspraken en de omstandigheden van het vertrek.

Wanneer ontstaan leasekosten bij uitdiensttreding?

Leasecontracten hebben vaak een vaste looptijd van meerdere jaren. Als een werknemer eerder vertrekt, kan de leasemaatschappij kosten in rekening brengen voor de voortijdige beëindiging van het contract. Deze kosten worden vaak aangeduid als een afkoopsom of beëindigingsvergoeding.

Werkgevers proberen deze kosten regelmatig door te berekenen aan werknemers die zelf ontslag nemen voordat de leaseovereenkomst afloopt. Of dat daadwerkelijk mag, is afhankelijk van de afspraken die vooraf zijn gemaakt.

Duidelijke afspraken zijn essentieel

Een werkgever kan leasekosten niet zomaar op een werknemer verhalen. Rechters kijken kritisch naar de inhoud van de lease- of autoregeling. Er moet voor de werknemer vooraf duidelijk zijn geweest welke financiële gevolgen een voortijdig vertrek heeft.

Een goede leaseregeling bevat onder andere:

• De situaties waarin een werknemer kosten moet betalen.
• Hoe de afkoopsom wordt berekend.
• Welke kosten precies voor rekening van de werknemer komen.
• De voorwaarden waaronder deze kosten worden verhaald.

Als deze afspraken ontbreken of onduidelijk zijn geformuleerd, kan een rechter oordelen dat de werkgever de kosten niet mag doorbelasten.

Bij vrijwillig ontslag is verhaal vaker mogelijk

Wanneer een werknemer zelf besluit het dienstverband te beëindigen, is de kans groter dat een werkgever leasekosten kan verhalen. Vooral wanneer de werknemer vooraf schriftelijk akkoord is gegaan met een regeling waarin deze kosten expliciet zijn opgenomen.

Recent bevestigde een rechter nog dat een werknemer een aanzienlijk deel van de kosten moest dragen nadat hij kort na ontvangst van een nieuwe leaseauto ontslag had genomen. De financiële gevolgen waren duidelijk beschreven in de leaseregeling.

Bij ontslag door de werkgever ligt dit anders

Wanneer een werknemer wordt ontslagen vanwege een reorganisatie, bedrijfseconomische redenen of andere omstandigheden die buiten zijn invloed liggen, is het vaak minder redelijk om de leasekosten volledig bij de werknemer neer te leggen. Rechters houden rekening met de oorzaak van het ontslag en de redelijkheid van de regeling. In dergelijke situaties kan het voorkomen dat de werkgever zelf verantwoordelijk blijft voor de kosten van de voortijdige beëindiging van het leasecontract.

Ook goed werknemerschap kan een rol spelen

Opvallend is dat een rechter in sommige gevallen zelfs zonder expliciete leaseafspraken kan oordelen dat een werknemer een deel van de kosten moet dragen. Hierbij wordt gekeken naar het principe van ‘goed werknemerschap’. Bijvoorbeeld wanneer een werknemer zeer kort na indiensttreding weer vertrekt en daardoor aanzienlijke kosten veroorzaakt voor de werkgever.

Dat betekent echter niet dat werkgevers automatisch alle kosten kunnen verhalen. Iedere situatie wordt afzonderlijk beoordeeld.

Wat kunnen werknemers doen?

Voordat je een leaseauto accepteert, is het verstandig om de leaseregeling goed door te lezen. Let daarbij vooral op:

• Afkoopvergoedingen bij uitdiensttreding.
• Verrekening van leasekosten.
• Schade- en eigenrisicoregelingen.
• Kilometeraantallen.
• Voorwaarden bij vrijwillig ontslag.

Conclusie

Een werkgever mag leasekosten niet zonder meer verhalen op een werknemer. Duidelijke schriftelijke afspraken, de reden van uitdiensttreding en de redelijkheid van de situatie spelen een doorslaggevende rol. Bij vrijwillig ontslag is verhaal van kosten vaak mogelijk, terwijl dit bij ontslag op initiatief van de werkgever veel minder vanzelfsprekend is. Daarom is het belangrijk dat zowel werkgevers als werknemers vooraf heldere afspraken maken over de financiële gevolgen van een leaseauto bij uitdiensttreding.