Afkoopclausule: wel of niet tekenen?
Afkoopclausule tekenen? Alles wat je moet weten voordat je akkoord gaat
Wanneer je een leaseauto via je werkgever krijgt, lijkt het tekenen van een autoregeling vaak een formaliteit. Maar in de praktijk kan dit grote financiële gevolgen hebben, bijvoorbeeld als er een afkoopclausule in is opgenomen. Op deze pagina lees je wat een afkoopclausule precies inhoudt, welke risico’s eraan verbonden zijn en hoe je jezelf kunt beschermen. Deze informatie is gebaseerd op jarenlange ervaring en talloze cases waarin werknemers onterecht met hoge afkoopsommen werden geconfronteerd.
Wat is een afkoopclausule?
Een afkoopclausule is onderdeel van jouw autoregeling en hierin wordt bepaald dat kosten jij moet betalen bij het vroegtijdig inleveren van de leaseauto — bijvoorbeeld wanneer je van baan wisselt of uit dienst gaat. Veel werknemers tekenen deze clausule zonder precies te weten waar ze mee akkoord gaan. Maar soms is de afkoopclausule ronduit onredelijk, waardoor deze feitelijk nietig kan blijken mocht dit voorgelegd worden aan de rechter.
Waarom werkgevers een afkoopclausule opnemen
Werkgevers gebruiken afkoopclausules om risico’s van een leasecontract af te dekken. Leasecontracten hebben een vaste contractduur van bijvoorbeeld 48 of 60 maanden. Als een medewerker dan eerder bij het bedrijf vertrekt loopt dat contract nog door en kan de leasemaatschappij de aan de werkgever een boete in rekening brengen. Het gevolg: de werkgever wil deze kosten graag doorbelasten aan de werknemer. Maar is dat wel zo redelijk? In de praktijk gebeurt dat regelmatig op een manier die niet transparant of redelijk is. Bovendien is de werknemer geenszins direct gesprekspartner voor de leasemaatschappij. De boete die de leasemaatschappij aan de werkgever berekent is contractueel tussen hen beiden afgesproken. De werknemer heeft hier in principe niets mee van doen. Voor de werknemer is alleen relevant wat hij/zij met de werkgever overeen is gekomen, en dan nog alleen als deze afspraak ook zodanig is opgesteld dat deze ook standhoudt. We hebben veel onredelijke bepalingen gezien die uiteindelijk bij de rechter geen stand houden en dus nietig zijn.
De risico’s van een afkoopclausule voor werknemers
Afkoopbedragen kunnen oplopen tot duizenden, ja zelfs 10 tot 20 duizend euro’s en zijn vaak onvoldoende onderbouwd of niet controleerbaar. Voor veel werknemers komt zo’n rekening als een onaangename verrassing wanneer zij hun baan opzeggen.
Soms is er ook een meeneemverplichting afgesproken. Je spreekt dan af dat je jouw leaseauto meeneemt naar je volgende werkgever, of dat je de auto zelf overneemt in een private leasecontract. Ook kun je de auto overnemen (kopen) van de leasemaatschappij.
Lukt dit dan niet, bijvoorbeeld omdat je bij de nieuwe werkgever geen auto van de zaak krijgt, dan komt toch vaak de afkoopsom om de hoek kijken.
Daarnaast zien we dat afkoopsommen vaak niet realistisch zijn. In diverse dossiers bleek dat de gepresenteerde afkoopbedragen duizenden euro’s hoger lagen dan wat theoretisch redelijk zou zijn.
Wanneer is een afkoopclausule niet redelijk?
Er zijn veel situaties waarin een afkoopclausule juridisch of praktisch niet standhoudt:
- wanneer je de auto nodig hebt voor je werk, dus bij een zgn. noodzakelijke auto
- wanneer de werkgever onvoldoende inspanning doet voor herbestemming van de auto, bijvoorbeeld het doorplaatsen naar een nieuwe medewerker.
- wanneer de bepaling onredelijk of onduidelijk is opgesteld.
- wanneer er BTW over de afkoopsom betaald moet worden.
Rechterlijke uitspraken bevestigen dat werkgevers afkoopkosten niet simpelweg volledig op werknemers mogen verhalen.
Gevolgen voor je loopbaan en onderhandelingspositie
Een afkoopclausule kan als rem werken op je arbeidsmobiliteit. Zo’n clausule kan ervoor zorgen dat je minder makkelijk kunt overstappen naar een nieuwe werkgever, omdat je eerst een forse afkoopsom moet betalen. Een meeneemverplichting beïnvloedt ook je onderhandelingspositie tijdens sollicitaties.
Veel werknemers tekenen te makkelijk omdat zij de leaseauto nodig hebben voor hun werk of omdat ze enige druk van de werkgever voelen. Ze hebben bij het aangaan van het contract de intentie om de volledige duur van het leasecontract bij de werkgever te blijven, dus denkt men onvoldoende na over de optie van vroegtijdig vertrek.
Hierdoor accepteren ze voorwaarden zonder volledige informatie, wat later grote gevolgen kan hebben.
Wat te doen als de afkoopsom niet klopt
Is de afkoopregeling die je voorgelegd krijgt onduidelijk, onredelijk of veel te hoog? Maak dan schriftelijk bezwaar of eis verdere uitleg. In veel gevallen blijkt dat het bedrag fors omlaag kan en dat je werkgever verplicht is tot een realistischer berekening. Maar ook als er niets verandert helpt het jou mogelijk in de toekomst als je kunt aantonen dat je bezwaar gemaakt hebt.
Rechterlijke uitspraken die werknemers beschermen
Diverse rechters hebben geoordeeld dat werknemers niet volledig kunnen worden aangeslagen voor de kosten van vroegtijdige beëindiging van een leasecontract. Deze uitspraken zijn waardevol als je werkgever vasthoudt aan een irreëel bedrag.
Alternatieven voor een afkoopsom
Afkoop is niet altijd noodzakelijk. Werkgevers kunnen:
- de auto in de pool plaatsen;
- de auto aan een andere medewerker toewijzen;
- de auto aanbieden bij een zuster- of gelieerd bedrijf binnen de groep
- de kosten voor eigen rekening nemen en een redelijkere interne regeling toepassen.
Toch worden deze opties niet altijd aangeboden, terwijl ze wel degelijk mogelijk zijn.
Hoe VZR kan helpen?
VZR ondersteunt werknemers die worden geconfronteerd met een afkoopclausule. Met expertise, advies en zelfs rechtszaakondersteuning is in talloze gevallen de afkoopsom sterk verlaagd of helemaal komen te vervallen.
Het stroomschema bij afkoopsommen
Voor iedereen die met een afkoopsom te maken krijgt, is er een stroomschema beschikbaar. Hiermee kun je zelf al redelijk bepalen wat jouw situatie is. Maar bedenk wel, dit is enigszins versimpeld. In werkelijkheid is elke situatie uniek en VZR kan jou helpen om jouw specifieke situatie te bepalen.
Misverstanden over wie partij is in het leasecontract
Veel werknemers denken dat de discussie met de leasemaatschappij gevoerd moet worden. Dit is een groot misverstand: je hebt als werknemer geen contractuele relatie met de leasemaatschappij. De afkoopregeling speelt uitsluitend tussen jou en je werkgever. Zorg dus dat jij alleen met je werkgever communiceert, en laat hen de contacten met de leasemaatschappij hierover onderhouden.
Conclusie
Het tekenen van een afkoopclausule lijkt een detail, maar kan leiden tot onverwachte kosten en juridische discussies. Door vooraf goed te begrijpen wat je tekent en in twijfelgevallen hulp in te schakelen, of bezwaar te maken kun je jezelf beschermen tegen een onredelijke afkoopsom.
